Ngày 2/7/1954, Nam Định đc giải phóng. bây giờ tôi, một học sinh đệ tam (lớp 10) Trường Trung học đệ nhị cấp Nguyễn Trãi, Hà Nội, đang nghỉ hè nhà ở TP Nam Định.

Một hôm, một anh sinh viên dự bị đại học, từ khu 4 về, ở trọ nhà tôi hơn một tháng để chờ giải phóng TP Hà Nội. Anh có mang theo nhiều sách: Duy vật biện chứng, Duy vật lịch sử hào hùng, Giáo trình văn học, sách văn học, Trong số đó có Thép đã tôi thế đấy (Thép Mới dịch), sách bằng giấy rơm nhưng cũng đọc đc. & tôi đã say sưa đọc không dưới 2 lần.

==>> Tham khảo trung tâm gia sư giỏi môn văn 10 :   gia sư dạy văn lớp 10
 

 

hero Paven Coocsaghin khi bằng tuổi tôi lúc đó (15 tuổi) đã chạm mặt Cách mạng Tháng Mười. Anh đã tham gia nội chiến với tư cách là người bảo đảm an toàn công cuộc giải phóng những người lao động chống lại bạo lực phản cách mạng của các kẻ thống trị áp bức tách lột. Anh đã từ bỏ mối tình đầu với Tônhia, không hẳn vì hi sinh cho cách mạng, cũng Chưa hẳn vì khắc kỷ mà vì không hề yêu một người không cùng lý tưởng với mình.

Anh phê phán Tônhia: “Em đã có kiêu dũng yêu một công nhân nhưng không tồn tại dũng cảm yêu một lý tưởng”. và anh đã trung thành với lý tưởng cao đẹp về cuộc sống thường ngày, với tâm niệm “cái quý nhất của con người là đời sống, người ta chỉ sống 1 lần thôi. Phải sống làm thế nào cho ra sống, làm thế nào để cho khỏi xót xa ân hận vì những năm tháng đã sống hoài sống phí, cho khỏi hổ thẹn về dĩ vãng ti tiện and đớn hèn của chính mình, để sao để cho khi nhắm mắt xuôi tay, nói theo cách khác toàn bộ đời ta, tất cả sức ta đã hiến dâng cho sự nghiệp cao đẹp nhất trên đời: sự nghiệp đấu tranh giải phóng loài người”.

Về sau này, tôi có tiếp thụ thêm quan niệm “mục đích cuộc sống thường ngày đó là cuộc sống” nhưng do có quan niệm sống của Paven soi chiếu nên cái cuộc sống đời thường mà họ xem như là mục đích ấy cũng là cuộc sống thường ngày có quality theo nghĩa giỏi đẹp toàn diện của từ này, chứ không chỉ là hiểu theo nghĩa “hưởng thụ cá nhân” hoặc sống bằng mọi giá.

trong tương lai, tôi được đọc lại toàn văn Thép đã tôi thế đấy, càng hiểu lí tưởng and cách sống ấy đang còn soi chiếu vào mọi ngóc ngách của đời sống, của tâm tư tình cảm con người, như khi Paven cứu một thiếu nữ suýt bị một tên cướp hãm hại, tình nhân của cô ta lại hỏi Paven: “Hỏi thật cậu, cô ấy có bị làm sao không”. Paven khinh bỉ không thèm trả lời. Hoặc Paven phản đối trò chơi “mớm chim bồ câu”, có nghĩa là trai gái hôn nhau, mặc dầu không có tình yêu. Như Maiacopxki nói: “Chủ nghĩa cộng sản không chỉ là trong nhà máy sản xuất, bên trên ruộng đồng/ Nó còn trong hoạt động mỗi ngày, trên bàn ăn trong nhà”.

Năm học 1964 – 1965, ra dạy học, tôi say sưa dạy Thép đã tôi thế đấy. Tôi bảo em trai tôi – sau đây là họa sĩ Đặng Hiền vẽ cho tôi một tấm hình Nicolai Ôxtơrốpxki and lấy ra lớp treo suốt trong quãng những giờ tôi dạy. Tôi đã cho học viên của lớp tôi diễn trích đoạn trên công trường Baiarơca, lớp tôi không có nữ sinh, phải “vay” một cô ở lớp dưới đóng vai Tônhia. Em Chính, người đóng vai kĩ sư Vaxili sau đi chiến đấu & đã hi sinh dũng cảm vì em đáng ghét lối sống ích kỉ mà Vaxili là hiện thân. 60 năm sau họp lớp những em vẫn còn đấy nhắc về kỉ niệm diễn trên công trường Baiarơca

Lên ĐH tôi được học nhiều về văn học Nga and Xô Viết, từ thầy Hoàng Xuân Nhị, người thầy rất giàu nhiệt huyết với cách mạng, với văn học và với những thế hệ học trò. Thầy chỉ dẫn công ty chúng tôi đọc Tuôcghênhiep, Gôgol, Dôtxtôiepxki, Liep Tônxtôi… Alexây Tônxtôi, Aimatop, Pautôpxki… & đặc biệt là Macxim Goocki.

Bài thi xuất sắc nghiệp của công ty chúng tôi là phương thức sáng tác của Macxim Goocki. Nhờ học thầy & đọc nhiều về M. Goocki, tôi đã đạt điểm xuất sắc. quan trọng tôi rất say sưa với chủ nghĩa lãng mạn của M. Goocki qua tác phẩm Bài ca chim báo bão, Bài ca chim ưng

sau đây ra dạy Bài ca chim ưng cho học sinh lớp 10 (tương đương lớp 12 ngày nay), tôi đã lôi cuốn những em vào giấc mơ chim ưng, giấc mơ biến thành các chim ưng thời buổi. Một học sinh đã tâm sự với tôi như thế & em đã xông vào bầy ó trời, bắn tan xác sáu máy bay phản lực Mỹ, đc tuyên dương anh hùng. đó là Nguyễn Đức Soát, học viên khóa 1962 – 1965, sau này là Trung tướng Tư lệnh Không quân. sau khoản thời gian em đc tuyên dương (1973), tôi đã viết Trường ca Đôi cánh gồm 900 dòng thơ và một bài Ký có tên Chim ưng bay lên từ mái trường đc đăng bên trên báo Người giáo viên nhân dân.

Sau giải phóng TP Hà Nội, tôi may mắn đc học 2 năm với thầy giáo văn từ kháng chiến về, thày Lương Thanh Tường. Thày đã say sưa nghiên cứu Thép đã tôi thế đấy và đọc diễn cảm nhiều bài thơ của Maiacopxki mà mấy năm sau tôi đã đc đọc trong tập thơ dịch của Hoàng Trung Thông.

Thầy đã đọc cho công ty chúng tôi nghe các bài: tốt lắmChiếc hộ chiếu Liên Bang Xô Viếtcác người loạn họp. Tôi còn nhớ các câu: “Tôi mệnh danh VN hiện tại / Bằng ba lần ca tổ quốc tương lai/ Tôi chiều chuộng các công trình xây dựng lớn tưởng / những bước đi rất rộng lớn, rất dài” (xuất sắc lắm) và Contact với các thành tích những bước đầu của miền bắc sau giải phóng, làm cho những học sinh vùng mới giải phóng công ty chúng tôi thêm tin cậy chế độ mới.

trong tương lai lên ĐH, tôi còn đc đọc nhiều bài thơ của Maiacôpxki do Trần Dần dịch, and tôi đã thuộc những câu: “Nhà thơ lúc nào cũng nợ nần vũ trụ/ Eo sèo lãi mẹ lãi con/ Tôi nợ Hồng quân/Nợ rặng đèn phố Bơrốtoai/ Nợ đóa anh đào Nhật Bản/ Tôi nợ tất cả các gì tôi chưa hát đc bằng thơ” mà sau, trở thành nhà thơ, tôi đã chiêm nghiệm. Hay các câu “Chúng ta đi đạn sủa sau lưng/ Bom gầm trước mặt/ Cho toàn thị trường quốc tế sống chung/ làm cho khi chết, chúng ta sẽ hóa/ thành những con tầu, thành những bài thơ” thì càng về già, tôi càng tâm đắc.

không chỉ có tôi mà cả thế hệ tôi đều thích thơ văn Xô Viết. Năm học 1957 – 1958, trong một cuộc hoạt động và sinh hoạt câu lạc bộ của trường đại học Tổng hợp, bạn tôi là anh Đặng Quang Khang, sinh viên vật lí, đã xung phong lên đọc bài thơ Đợi anh về của Constantin Ximônốp bằng nguyên bản tiếng Nga và phiên bản dịch thơ của chính Đặng Quang Khang. Cả hội trường đã vỗ tay hoan hô, thầy giáo dạy tiếng Nga nói vui: “Ông đọc and dịch thơ Ximônốp thế thì đến bố Tây cũng chết”, cả hội trường lại đc một dịp cười vui.

Năm học 1989 – 1990, thư viện Hà Đông (Hà Sơn Bình) có tổ chức cuộc thi ra mắt sách. Một giáo viên có tiếng ở độc lập về đăng ký bài Người thầy trước tiên truyện ngắn của Aimatôp. Tôi đăng ký Trường ca V.I Lênin (Xuân Diệu dịch). Do yêu thơ, yêu Maiacopxki và mến thương Lênin, tôi đã thuyết trình hết mình về trường ca đó, đọc diễn cảm nhiều câu hay, lại được cử tọa mà phần đông là học viên cổ vũ, nên tôi đã dành quán quân, thầy giáo tự do đc giải nhì, bắt tay chúc mừng tôi & nói vui: “Tôi không hề thắng đc Maia and học trò anh”. Vâng, tôi phải cảm ơn lãnh tụ lớn tưởng, nhà thơ lớn Xô Viết, and những học trò tôi, những FAN của Maia cũng là những người con trung thành của cách mạng.

Nguồn: Tổng hợp trên mạng